De Vosserijten

De Vosserijten

[one_half last=”no”]

(Tekst: Joseph Wijdemans)
Vossreijdt; Vosreyt; Vosrijten

Dit toponiem komt in 1400 al voor in de Cijnsboeken als Vosschereyt. In ons dorp zijn veel toponiemen die met een rijt te maken hebben.
Ze hebben allemaal één eigenschap gemeen, het zijn allemaal lage gebieden en hebben allen met water of waterlopen te maken.

gewone-acacia1
Trambaan met Acacia’s (hier liep het voormalige tramspoor naar Hilvarenbeek en Esbeek)

In 1578 en 1771 wordt “den Hoevengragt gelegen in de Vosreyt” vermeld. De Hoevengragt is een waterloop die we nu kennen als de Oude Leij. De Nieuwe Leij loopt vlak achter het Verpleeghuis en de Kerk richting Abcoven in. De Oude Leij loopt enkele honderden meters zuidelijker. (Niet te verwarren met de Oude Leij die tussen Goirle en Riel loopt en uiteindelijk Donge genoemd wordt).
De Nieuwe Leij is een afsplitsing van deze Oude Leij en vindt plaats achter de fabrieken van HaVeP, in de Vloed.

In de Vossereijten werd heide-turf gestoken voor brandstof. Het was voornamelijk een heide gebied. De bossen zijn later ontstaan. Door dit turfsteken is de Nieuwe Leij ontstaan, omdat men te dicht op de rivier turf stak ontstonden er doorbraken. Van lieverlee ontstond zo een nieuwe Leij. We spreken dan van ver voor 1400.

Het gebied van de Vosserijt is gelegen tussen de Wenninksvoortse dijk en de Hei-Hoeve. De Wenninksvoortse dijk is de huidige Beeksedijk en met Hei-Hoeve wordt het gehucht BreeHees bedoeld.
De Vosserijt moet dus ongeveer gelegen zijn tussen de huidige steenweg naar Gorp en de Beeksedijk (tot waar de weg met de naam Vosserijt en Beeksedijk samen komen).
De huidige naam Vosserijten is een naamgeving door de gemeente Hilvarenbeek voor de weg die wij kennen als de “Trambaan”, het verlengde van het Kerklaantje.

Tot aan de herdeling van Goirle liep de zuidgrens van Goirle gelijk met de Oude Leij, dus alles zuidelijk daarvan was gemeente Hilvarenbeek. Nu loopt de grens iets anders, veel zuidelijker.
Daardoor behoort het weggetje Vosserijt nu onder de gemeente Goirle.

Het naamdeel “Rijt” is hierboven al verklaard. “Vosse” kan betekenen dat er in dat gebied vossen rond zwierven.
De Vosserijt valt gedeeltelijk samen met de Weertjes (= waarden, laaggelegen land tussen rivieren). Deze staan aangegeven op een kaart van 1762, vanaf de Nieuwe Leij tot net over de oude Leij.
Het gebied van de Vosserijt is echter veel groter geweest en naamgeving is veel ouder.

Na een herinrichting van een jaar is het gebied nu officieel een ecologisch zone en wandelgebied. Halverwege het Kerklaantje is een uitzichtpunt met bankje en informatiebord.

(bron: Waterschap de Dommel)
Herinrichting Vosreyt
Waterschap De Dommel heeft samen met Brabants Landschap een plan opgesteld om het gebied Vosreyt opnieuw in te richten.  Vosreyt is het gebied tussen de voormalige trambaan (Kerklaantje) en de Beeksedijk in Goirle. Het gebied is heringericht om hier meer natuur te ontwikkelen en we hebben ruimte gemaakt om water te bergen, zodat wateroverlast voorkomen kan worden.

vosserijt1

Achtergrond

Langs de Oude Leij had een aantal grondgebruikers bij hevige regenval te maken met overstroming. Om de wateroverlast in het landbouwgebied duurzaam op te lossen, moest ruimte worden gecreëerd om water te bergen. Hierdoor is de overlast drastisch verminderd.

wateroverlastbijabcoven

 

[/one_half][one_half last=”yes”]Een kansrijke locatie die mee helpt om de wateroverlast rond Goirle op te lossen, was het gebied tussen de voormalige trambaan en de Beeksedijk in Goirle. Het is een circa 15 hectare groot gebied dat tussen de Nieuwe Leij en de Oude Leij ligt. In de toenmalige situatie stroomde bij hoogwater het water van de Nieuwe Leij naar de Oude Leij. De breedte en diepte van de Oude Leij was gebaseerd op lokale hoeveelheden af te voeren water. Bij hoogwater kon de Oude Leij het extra water uit de Nieuwe Leij niet afvoeren, waardoor er wateroverlast optrad.

overstromingbijdebeeksedijkinfebruari2005

 

 

Ruimte voor water en natuur

Om de ruimte voor water te creëren, legden we een kade rond het gebied tussen Beeksedijk, Kerklaantje en Oude en Nieuwe Leij aan. Hierdoor kan het water dat bij hoogwater wordt geborgen niet naar aangrenzende landbouwpercelen stromen. Om moeras en nat schraalgrasland te ontwikkelen is het maaiveld vergraven. Ook kan hierdoor extra water worden geborgen.

Feestelijke opening Beeksedijk West

Op donderdag 3 september 2009 vond de officiële opening plaats. Watergraaf Peter Glas liet tijdens een wandeling zien wat het resultaat is van de herinrichting. Hij onthulde daarbij, samen met Jan Baan van Brabants Landschap en wethouder Van Eijkeren van de gemeente Goirle, de nieuwe naam van het gebied: de Vosreyt. Tevens schonk het waterschap en Brabants Landschap een bankje aan de bewoners van Goirle.

vosserijt2

vosserijt3

Een schakel in de keten

Het project ‘Beeksedijk West’ is een onderdeel van het raamproject ‘Met een schone Leij beginnen’. Het gebied De Vloeder Zuid is reeds ingericht en in 2008 is er langs de Poppelsche Leij nabij de Belgische grens nog een gebied ingericht (Egelbroeken). Deze schakering van waterbergingsgebieden zorgt er voor dat de grootste wateroverlast bij Goirle wordt opgelost.

Financiering en partners

Het project Beeksedijk West wordt mede gefinancierd door de provincie Noord-Brabant  en INTERREG IIIB EU programma omdat het past binnen de doelstellingen van het nofdp (nature oriented flood damage prevention) project.[/one_half]

 

error: Content is protected !!