Openbaar vervoer

Openbaar vervoer

[one_half last=”no”]Het zou zeer lang duren voordat de Goirlese bevolking gebruik kon maken van het openbaar vervoer. Rond 1860 heeft er een geregelde diligence-dienst bestaan tussen Tilburg en Turnhout. Op deze route was de herberg van Jan Baptist van Gils te Goirle de eerste pleisterplaats. Daarna bestaat er gedurende de gehele 19e eeuw alleen nog de mogelijkheid tot vrachtvervoer. Adriaan van Puijenbroek was rond 1850 voerman van Tilburg op Turnhout. Iets later kennen we de Goirlese voerlieden Leonardus van Iersel en Valentinus van Wezel. In 1890 verzocht S.J. Verburgh uit Tilburg aan het gemeentebestuur van Goirle om subsidie voor het ondernemen van ‘een wagendienst’ tussen Tilburg en Goirle.

De infrastuctuur van Goirle was inmiddels opmerkelijk verbeterd door de aanleg van de rijksweg Tilburg-Turnhout en de verharding van de voornaamste uitvalswegen en straten in de kom van de gemeente. Een verbetering betekende ook de afkoop van de rijkstol door de provincie in 1876, waardoor niet langer tol geheven werd aan de twee tolkantoren in de gemeente, daarna bekend als ‘Jachtlust’ en ‘Buitenlust’.
De volgende stap was de aanleg van een zijlijn van het zogenaamde ‘Bels lijntje’, alleen bestemd voor goederenvervoer, maar volgens de fabrikanten van het allergrootste belang voor de gemeente, zowel voor de industrie als voor de landbouw. Deze zaak speelde in 1898 en bracht veel beroering in de raad. Sommige raadsleden vonden de aanleg helemaal niet in het belang van de gemeente en meenden dat de fabrikanten zelf maar moesten bijdragen in de aanleg. Uiteindelijk stemden vier van de zeven raadsleden voor de aanleg en de bestrijding van alle kosten uit de gemeentekas. In mei 1899 werd het plan goedgekeurd door Gedeputeerde Staten en de minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid.

stoomtram
De stoomtram van de lijn Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek-Esbeek-grens op de Tilburgseweg ter hoogte van café De Nijverheid van de familie Evers-Oosterlee. Op 23 september 1907 werd deze lijn in gebruik genomen. Door de Goirlenaren werd vooral in de maand september druk gebruik gemaakt van deze tram om op bedevaart te gaan naar St. Cornelius in Esbeek. De tramlijn bleef bestaan tot 15 september 1934.

Bij de aankoop van de grond, waarover de lijn gepland was, bleek dat de prijzen die gevraagd werden zo hoog waren, dat van het oorspronkelijke traject werd afgezien en een nieuwe route werd gekozen door een gebied met veel heidegronden.

De realisering van openbaar personenvervoer zou veel moeizamer tot stand komen. Reeds in 1882 vroeg het college van B. &. W. aan het Tilburgse college of het gerucht dat ‘Goirle door een stoomtram verbonden zal worden met het ons dierbare industriële Tilburg’ op waarheid berustte.[/one_half][one_half last=”yes”]In 1891 bestaan er plannen voor de aanleg van paardentramlijn tussen Goirle en Tilburg. Enkele jaren later (1896-1898) werden concessies gevraagd door de stoomtrammij. Tilburg-Waalwijk, de stoomtrammij. s’-Hertogenbosch-Helmond, tramwegmij. De Meierij te Eindhoven en enkele particulieren, die een gastramlijn wilden aanleggen van Tilburg naar Turnhout via Goirle voor het vervoer van goederen en personen. Al deze plannen gingen niet door.

Pas in 1902 begonnen de besprekingen tussen de ‘Mij. Hollandsche Buurtspoorwegen’ en de ‘Antwerpsche Maatschappij voor den Dienst van Buurtspoorwegen’ over grensoverschrijdend verkeer. Op 21 november 1906 reed de eerste tram van Turnhout naar Poppel. Op 23 september 1907 werd de stoomtramlijn van Tilburg via Goirle en Hilvarenbeek naar Esbeek in gebruik gesteld. De doortrekking van het traject van Esbeek naar de grens was op 1 mei 1909 een feit.

Door de Goirlenaren werd vooral in de maand september druk gebruik gemaakt van de tram om in Esbeek op bedevaart te gaan naar St. Cornelius, maar over het algemeen werd de prijs te hoog gevonden en slecht berekend. Een kaartje van café Anssems (het huidige café D’n Brands) op de hoek van de Dorpsstraat naar de kerk kostte bijvoorbeeld 10 cent, maar voor het traject Goirle-Hilvarenbeek werd 25 cent betaald. Daarom ondervond de tramlijn spoedig concurrentie onder ander van de Tilburgse stalhouder en autoverhuurder Frans van Heugten, die een dienst op Goirle begon. Ook het Tilburgse concern Voorwaarts begon in 1927 een lijndienst Tilburg-Goirle, maar kort daarna werd deze onderneming opgeheven. In 1930 opende de Hollandsche Buurtspoorwegen zelf een busdienst op Goirle, naast de tramlijn die bleef bestaan tot 15 september 1934. Op 1 juli van dat jaar ging de Hollandsche Buurtspoortwegen een fusie aan met een aantal andere maatschappijen. De nieuwe naam werd N.V. Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten BBA. Voortaan zouden de passagiers alleen nog per bus vervoerd worden, ofschoon de tramrails pas verwijderd werden in 1936.

bus
Bushalte van de Brabantse Buurtspoorwegen (BBA) tegenover verpleeghuis St. Elisabeth aan de Bergstraat. Bij de bus zuster Ligora van de zusters van het Kostbaar Bloed.

Daarnaast verzorgt de firma Peeters uit Turnhout vanaf 1924 een busdienst tussen Turnhout en Tilburg via Poppel en Goirle.

De geschiedenis van Goirle is beknopt beschreven.

De tekst komt uit: Jef van Gils en Ronald Peeters, ‘Een eeuw Goirle 1870-1970′ (Goirle, Boekhandel Soeters, 1992), 200 blz. ISBN 90-801208-1-2 (copyright).[/one_half]

error: Content is protected !!